WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

W niedzielę na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się poruszająca uroczystość, podczas której prezydent Karol Nawrocki wręczył najwyższe polskie odznaczenie państwowe Andrzejowi Poczobutowi. Dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi odebrał Order Orła Białego zaledwie kilka dni po odzyskaniu wolności w ramach wymiany więźniów, kończącej jego ponad pięcioletni okres uwięzienia przez reżim Alaksandra Łukaszenki.

PREZYDENT O NIEZŁOMNOŚCI I DŁUGU WDZIĘCZNOŚCI RZECZYPOSPOLITEJ

Prezydent Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu podkreślił, że dzisiejsze spotkanie jest formą podziękowania za „wspaniałą, długą wypełnioną służbie Polsce drogę”. Odnosząc się bezpośrednio do postaci Andrzeja Poczobuta, prezydent, powołując się na swoje doświadczenie jako historyk i były prezes IPN, złożył świadectwo jego postawy:

„Chcę to mocno powiedzieć, a państwo doskonale zdają sobie sprawę, że zanim zostałem prezydentem, to byłem prezesem IPN. Znam słowo bohaterstwo i niezłomny. Poruszałem się w tej materii przez wiele lat. Znam odpowiedzialność wypowiadania takich słów. Nie waham się jako historyk i były prezes IPN powiedzieć, że Andrzej Poczobut to bohater i człowiek niezłomny”.

Prezydent zaznaczył, że Poczobut to człowiek, który „dla polskości, dla przywiązania dla historycznej prawdy, dla walki o prawa człowieka, o demokrację w reżimie Łukaszenki był gotowy pójść do więzienia”. Dodał również, że jego powrót do ojczyzny jako zwycięzcy pokazuje, iż „często cierpienie, którego pan doświadczył, ma głęboki sens i buduje siłę wspólnoty narodowej”.

ANDRZEJ POCZOBUT: „PRÓBUJĘ ZACHOWAĆ SIĘ PRZYZWOICIE”

Andrzej Poczobut, odbierając odznaczenie przy owacjach na stojąco, wyznał, że czuje się „wręcz onieśmielony” tak wysokim wyróżnieniem. W swoim przemówieniu, przepełnionym skromnością, odciął się od miana bohatera, przenosząc uwagę na postacie historyczne, których pamięć pielęgnował na Grodzieńszczyźnie:

„Chodzi o to, że nie czuję się bohaterem. Dla mnie bohaterami tej historii są przede wszystkim żołnierze i dowódcy Armii Krajowej, osoby o których gloryfikację byłem oskarżony. Chodzi m.in. o majora Macieja Kalinkiewicza ps. Kotwicz, legendarnego cichociemnego majora Jana Piwnika ps. Ponury, Zygmunta Szendzielarza ps. Łupaszka, dowódców podziemia na terenie Grodzieńszczyzny — podporucznika Anatola Radziwonika ps. Olech, podporucznika Mieczysława Niedzińskiego. To są ludzie, którzy do ostatniej chwili swego życia z bronią w ręku broni niepodległości i wolności kraju, którzy zginęli i których pamięć po dzień dzisiejszy jest szargana. Na tym tle — ja jestem po prostu zwykłym człowiekiem. Człowiekiem, który żyjąc w nieprzyzwoitych czasach, próbuje zachować się przyzwoicie. Tylko tyle i aż tyle”.

WALKA O POLSKOŚĆ I LATA W NIEWOLI

Andrzej Poczobut, obywatel Białorusi i wieloletni współpracownik polskich mediów, stał się symbolem oporu przeciwko autorytaryzmowi. Został zatrzymany 25 marca 2021 roku pod absurdalnymi zarzutami „rehabilitacji nazizmu” i „wzniecania nienawiści”, co w rzeczywistości było karą za kultywowanie polskości i publikowanie rzetelnych artykułów. Skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze, spędził lata w izolacji, zmagając się z problemami zdrowotnymi i surowymi represjami, w tym wielokrotnym umieszczaniem w karcerze.

Odbierając Order, Poczobut podkreślił, że traktuje go jako „symboliczne uhonorowanie działalności wszystkich członków Związku Polaków na Białorusi”, którzy od momentu delegalizacji organizacji w 2005 roku są nieustannie szykanowani. Wyjaśnił brutalną prawdę o sytuacji Polaków na Białorusi: „Ludzie są prześladowani nie za działalność polityczną. Ludzie są prześladowani za to, że chcą, żeby ich dzieci uczyły się w języku polskim, żeby znały język ojczysty. Ludzie są prześladowani za to, że odwiedzają groby bohaterów. I to jest sedno tej sprawy”.

WSPÓLNOTA W OBLICZU NAJWYŻSZYCH WARTOŚCI

Uroczystość na Zamku Królewskim zgromadziła wybitne grono odznaczonych. Orderem Orła Białego uhonorowani zostali również: Agnieszka Duczmal-Jaroszewska (wybitna dyrygentka), Lech Majewski (reżyser i pisarz) oraz Hanna Łukowska-Karniej (działaczka opozycji w PRL). Prezydent wręczył także Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski uczestnikowi Powstania Warszawskiego Jakubowi Nowakowskiemu oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski misjonarce Helenie Pyz.

Zamykając uroczystość, prezydent Nawrocki nawiązał do dziedzictwa Konstytucji 3 Maja, nazywając ją „konstytucją nadziei na odrodzoną RP”, która stała się fundamentem polskiej pamięci zbiorowej. Dla Andrzeja Poczobuta, który przez lata był pozbawiony kontaktu ze światem, niedzielna gala była nie tylko momentem rehabilitacji jego cierpienia, ale także dowodem na to, że – jak sam stwierdził – „jest coś, co nas wszystkich łączy i to jest polskość”.

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: fot. KPRP