WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

17 maja 1870 w Krakowie urodził się Lucjan Rydel, poeta, dramatopisarz, tłumacz, czołowy przedstawiciel literackiego nurtu Młodej Polski, autor jasełek „Betlejem polskie”, baśni „Zaczarowane koło” i trylogii scenicznej „Zygmunt August”.

Nieśmiertelność Rydlowi przyniosło wesele z Jadwigą Mikołajczykówną, córką chłopa z podkrakowskich Bronowic. Uroczystość posłużyła za kanwę "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego. Ślub był przykładem młodopolskiej chłopomanii. Młodopolanie twierdzili, że zepsuta miastem inteligencja musi połączyć się z siłą witalną narodu – chłopami. Nie oznacza to, że małżeństwo Rydlów było nieudane. Sam Rydel określał je jako nieustająco szczęśliwe.

Autor Zaczarowanego koła tworzył głównie nastrojową lirykę (zbiory Poezje z roku 1899 z winietami autorstwa Stanisława Wyspiańskiego, wyd. rozszerzone 1901, 1909). Nawiązywał w niej do tematyki antycznej jak i do motywów ludowych (np. cykl erotyków Mojej żonie, zw. wiersz-piosenka Od Krakowa czarny las). Podczas wyjazdu stypendialnego do Paryża powstała część nastrojowo-opisowych sonetów, ilustrujących sceny mitologiczne, które złożyły się na cykl Mitologie greckie, wydany w pierwszym tomie Poezji w r. 1899. Kolejne sonety znalazły się we wspomnianych wyżej wydaniach rozszerzonych.

Początkiem twórczości dramatycznej były jednoaktówki: dramat maeterlinckowski Matka oraz misterium fantastyczne Dies irae (oba z r. 1893) a także wystawione w r. 1895 Na marne. Sztuki te wydano wspólnie z Jeńcami i okazjonalnymi wierszami przeznaczonymi dla scen krakowskich w zbiorze Utwory dramatyczne (dwa tomy, 1902). Sławę przyniosło Lucjanowi Rydlowi wystawienie w roku 1899 i wydanie rok później baśni dramatycznej Zaczarowane koło. Zainteresowanie wzbudziło również widowisko jasełkowe Betlejem polskie oraz trylogia historyczna Zygmunt August z r. 1913. O popularności tych trzech sztuk najlepiej świadczy to, że były one grane w doborowej obsadzie i barwnej oprawie scenicznej przez liczne teatry polskie i czeskie. Mniejszą popularność i uznanie krytyki zyskały utwory z tendencjami moralizatorskimi: dramat psychologiczny na tle Powstania roku 1863 Na zawsze (1903) oraz opowiadający o ratowaniu polskiej ziemi przed wykupem przez niemieckich osadników Bodenhein (premiera 1906, wydanie w r. 1907).

Oprócz tego, Lucjan Rydel tworzył poematy bajeczne (Bajka o Kasi i królewiczu z r. 1903, Pan Twardowski (1906), Madejowe łoże (1909)) oraz cechujące się walorami plastycznymi i erudycyjnością opowieści o Grecji antycznej (Ferenike i Pejsidoros z r. 1909) i szkice historyczne (m.in. Awanturnik XVIII wieku, książę "Denassów" z r. 1903, Królowa Jadwiga z r. 1910). Autor Zaczarowanego koła był ceniony jako świetny tłumacz (fragmenty poety greckiego Pindara, Anakreonta, Horacego, Sawantki Moliera). Wydał również epopeję Torkwata Tassa Gottfred albo Jeruzalem wyzwolona (1903).

Zniekształcony i karykaturalnie przejaskrawiony wizerunek Lucjana Rydla utrwalił się w legendzie literackiej Weselem Wyspiańskiego oraz Plotką o "Weselu" Tadeusza Boya- Żeleńskiego. Efektem było ukształtowanie się dalekich od realiów, lecz utrzymujących się do dziś opinii o Pisarzu jako postaci ekscentrycznej i naiwnym fantaście ("poeta zaśmieszony"). Próbę przedstawienia prawdziwej sylwetki Rydla podjęli dopiero badacze i krytycy drugiej połowy XX stulecia.

Polecamy biografię młodopolskiego artysty w dziale historia - kultura PAI.

Lucjan Rydel w DZIALE HISTORIA-KULTURA PAI

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.