DATA URODZIN - WYDARZENIA 1943-08-30     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 0000-00-00

Rzeź Wołyńska. Nowy i Stary Gaj

Zbrodnie UPA na ludności polskiej na Wołyniu

30 sierpnia 1943 r. bojówki UPA wraz z Ukraińcami ze wsi Wielick, Podlisy i Janówka (gm. Wielick) przeprowadziły rzeź kolonii Gaj. Była to kolonia polska, licząca ponad 100 gospodarstw, założona w dwudziestoleciu międzywojennym, składająca się z dwóch części — Nowego i Starego Gaju. W strzelnicy nieopodal szkoły oraz na pobliskich łąkach, Ukraińcy zamordowali ok. 600 osób, głównie kobiet i dzieci. Nie ocalał nikt. Ginęli w mękach od ciosów siekierami, pchnięć widłami, przecinani piłami. Historycy w 2013 roku zidentyfikowali ok. dwustu nazwisk osób, które zginęły w Starym Gaju (m.in. Ferszt, Zagożdżon, Wąsik, Babula, Woźniak, Kasica, Konecki, Banasik, Mucha, Puchacz, Rutka, Róza, Majewski, Szila, Rybka, Izert, Reguła, Lis, Ramza, Zieliński, Szajduk, Walkiewicz, Pawelec, Popek). Szczątki ofiar ekshumowanych w Starym Gaju złożono w pięciu trumnach. Spoczęli we wspólnej mogile w polskiej części cmentarza w Sokólu, gdzie do dziś...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1898-11-12     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 1946-08-30

Henryk Sucharski

Obrońca Westerplatte

Major Henryk Sucharski, oficer Wojska Polskiego, jeden z obrońców Polskiego Wybrzeża, dowódca garnizonu Westerplatte. Urodził się 12 listopada 1898 roku w Gręboszowie. Jego rodzicami byli Stanisław i Agnieszka z Bojków. Miał troje rodzeństwa. Pochodził z rodziny chłopskiej, co później skrzętnie wykorzystywała propaganda komunistyczna. Jego ojciec był szewcem i prowadził obok tego gospodarstwo rolne, którym zajmowała się również żona. W latach 1909-18 Henryk uczył się w II Gimnazjum w Tarnowie. Edukacji tej nie zakończył, gdyż w 1914 roku wybuchła I wojna światowa. Starał się kontynuować naukę w czasie działań zbrojnych. 17 października 1917 roku zdał maturę. Egzamin był mocno przyspieszony ze względu na powołanie do armii austriackiej. W lutym został wcielony do 32. pułku strzelców w Bochni. Następnie walczył na froncie włoskim. W październiku zachorował tam na malarię i został hospitalizowany w Stan-Stino. W 1919 roku,...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1908-07-15     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 1978-08-30

Henryk Zygalski

Współtwórca sukcesu złamania Enigmy

Polski matematyk i kryptolog, wynalazca koncepcji tzw. płacht Zygalskiego, dzięki którym złamano kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Henryk Zygalski. Polski matematyk i kryptolog, wynalazca koncepcji tzw. płacht Zygalskiego - pracochłonnych w wykonaniu perforowanych papierowych arkuszy, które dawały pierwszy klucz do codziennego nastawienia maszyny szyfrującej, dzięki którym złamano kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma co uznano za jedno z wydarzeń rozstrzygających wynik II wojny światowej. Henryk Zygalski urodził się 15 lipca 1908 r. w Poznaniu. Ukończył Gimnazjum św. Marii Magdaleny oraz studia na Uniwersytecie Poznańskim. Jako jeden z najzdolniejszych studentów Instytutu Matematyki, będąc na III roku, został przyjęty na specjalistyczny kurs kryptologiczny zorganizowany na polecenie Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Po ukończeniu studiów podjął pracę na uczelni, ale jednocześnie był zatrudniony w Biurze Szyfrów – w...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1957-08-29     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 2001-12-22

Grzegorz Ciechowski

Grzegorz Ciechowski - urodził się w Tczewie, 29 sierpnia 1957 roku. "Był zwyczajnym, kochanym chłopcem.Butnym, bo lubił przewodzić na podwórku" - wspomina mama Grzegorza - Helena Ciechowska. "Jako siedmiolatek chodził do szkoły muzycznej, a jeszcze wcześniej do organisty. Nauka szła opornie i organista walił go po paluszkach, choć my wtedy o tym nie wiedzieliśmy. No i jak nie mógł otworzyć ciężkich drzwi, to nawet nie wchodził na klatkę schodową, tylko się odwracał, i w nogi. A mnie mówił, że nie było nikogo w domu. W dzieciństwie chciał być kominiarzem, marynarzem, dyrektorem zoo. Ale tymczasem usiłował rządzić." Miał własną metodę na instrumenty - rozbierał pianino do cna, żeby grało głośniej i wystukiwał różne swoje rzeczy, często inspirowane aktualnym repertuarem TV. "Pamiętam na przykład, że w dni, kiedy szła "Bonanza", wykonywałem nieskończone ilości wariacji na temat ślicznej muzyczki z tego serialu" - wspominał...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1545-01-01     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 1602-08-29

Sebastian Fabian Klonowic

Najwybitniejszy przedstawiciel polskiej literatury mieszczańskiej późnego renesansu

Późnorenesansowy poeta i satyryk, najwybitniejszy przedstawiciel polskiej literatury mieszczańskiej tego okresu. Urodził się ok. 1545 r. w Sulmierzycach (powiat krotoszyński). Brak bliższych danych o jego latach młodzieńczych i studiach, choć pojawia się hipoteza o studiach w kolegium jezuickim w Kaliszu. Syn dzierżawcy folwarku i młyna nad Orlą, Jana Klona, oraz Anny z Pietrzałków. Przebywał zapewne w okolicach Lwowa, a od 1574 r. osiadł w Lublinie, gdzie do 1582 r. pełnił funkcję pisarza i ławnika sądu rady miejskiej. Poeta miał wiedzę prawniczą, która pomogła mu w pełnieniu rozmaitych funkcji urzędniczych i administracyjnych - poczynając od prowadzenia kancelarii sądowej wójta lubelskiego (1576-1582), poprzez stanowisko ławnika i wójtostwo w Psarach (otrzymane wraz z wioską - Wólką Józefowską - od biskupa kijowskiego Józefa Wereszczyńskiego) i cieszącą się znacznym poważaniem funkcję pisarza miejskiego. O autorytecie Klonowica...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1756-08-29     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 1830-11-21

Jan Chrzciciel Władysław Śniadecki

Najwybitniejszy polski astronom przełomu XVIII i XIX w

Jan Chrzciciel Władysław Śniadecki urodził się 29 sierpnia 1756 r. w Żninie w Wielkopolsce. Początkowo uczył się w gimnazjum w Trzemesznie i Akademii Lubrańskiego w Poznaniu, a później na uniwersytecie w Krakowie. Tam też uzyskał tytuł doktora i mógł wykładać algebrę, dzięki czemu zwrócił na siebie uwagę rektora Hugona Kołłątaja. Śniadecki został dzięki niemu nauczycielem w Szkole Nowodworskiego. W 1778 r. wyjechał za granicę w celu odbycia studiów. Był w Paryżu, Getyndze i Lejdzie. W Paryżu w Collège de France zaznajomił się gruntownie z chemią i fizyką. W 1781 r., mimo intratnych propozycji d’Alemberta, dotyczących objęcia posady w Madrycie, Śniadecki wrócił do kraju i zaczął w Krakowie wykładać matematykę i astronomię. Rok później zaproponował budowę obserwatorium astronomicznego na terenie ogrodu botanicznego w Krakowie. W 1784 r. razem z Janem Jaśkiewiczem skonstruował pierwszy polski balon. W latach...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1944-08-30     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 0000-00-00

Żołnierze AK uznani za kombatantów

Żołnierzom Armii Krajowej przyznano pełnię praw kombatanckich

30 sierpnia 1944 roku USA i Wielka Brytania ogłosiły deklaracje, na mocy których żołnierzom Armii Krajowej przyznano pełnię praw kombatanckich. Stało się to w wyniku długotrwałych zabiegów Rządu Emigracyjnego o zagwarantowanie członkom AK podstawowych praw przynależnych żołnierzom regularnych armii. Uznanie członków AK za kombatantów zostało potwierdzone przez Niemców na początku września 1944 roku. Jednym z najważniejszych problemów natury prawnej była kwestia uznawania żołnierzy Polski Podziemnej za członków regularnych wojsk. Przepisy konwencji haskich nie były respektowane przez dowództwo armii niemieckiej. Wobec licznych zbrodni wojennych popełnionych już w pierwszych tygodniach trwania II wojny światowej, brutalnej okupacji i organizacji systemu eksterminacji na niespotykaną wówczas skalę władze polskie nie mogły oczekiwać, iż przepisy deklaracji i aktów prawnych wydawanych przez Rząd Emigracyjny i wspieranych przez...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1943-08-28     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 0000-00-00

Sierpniowe wydarzenia Rzezi Wołyńskiej

Mord UPA w Budach Ossowskich, Woli Ostrowieckiej, Nowym i Starym Gaju, Jankowcach, Kątach i Ostrówkach

29 i 30 sierpnia 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii dopuściły się okrutnych mordów w: Budach Ossowskich, Woli Ostrowieckiej, Nowym i Starym Gaju, Jankowcach, Kątach i Ostrówkach. To były kolejne masowe zbrodnie na tle etnicznym dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach. Zbrodnie na ludności polskiej dokonane w tym czasie określa się wspólnym mianem Rzezi Wołyńskiej. Działania te zostały zaplanowane i przeprowadzone przez UPA, uczestniczyli w nich ukraińscy chłopi. Po pierwszych napadach na Polaków na Wołyniu w 1943 roku, oddział Armii Krajowej pod dowództwem porucznika Władysława Czermińskiego, pseudonim „Jastrząb” próbował bezskutecznie zorganizować w Budach Ossowskich samoobronę. Przeciwstawili się temu mieszkańcy wsi uważając, że zostanie to odczytane przez Ukraińców jako prowokacja. Początkowo w Budach Ossowskich zginęło 20 osób. Mimo to, nie zawiązano tam samoobrony, a mieszkańcy nie chcieli...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1932-08-28     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 0000-00-00

Żwirko i Wigura

Legendy polskiego lotnictwa

Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura. Pilot wojskowy i pilot cywilny, inżynier i konstruktor samolotów. Zawsze razem. 28 sierpnia 1932 wygrali najważniejszą wówczas imprezę lotniczą. Zginęli też razem 11 września 1932 roku. Jednak wcześniej dokonali wyczynów, które rozsławiły polskie skrzydła na całym świecie. Franciszek Żwirko Franciszek Żwirko urodził się 16 września 1895 roku. Szkołę średnią skończył w Wilnie, a podczas I wojny światowej wcielony został do armii rosyjskiej. Skończył szkołę oficerską w Irkucku i początkowo służył w piechocie w 27. Pułku Strzelców Syberyjskich i 674. Pułku Piechoty. Z rangą porucznika, do jakiej doszedł w armii rosyjskiej, w 1917 zgłosił się do powstającego w Rosji korpusu gen. Dowbora-Muśnickiego. Korpus został zdemobilizowany rok później, a Żwirko wstąpił do Armii Ochotniczej „białego" gen. Antona Iwanowicza Denikina i wziął udział w rosyjskiej wojnie domowej. Udało mu się w...

CZYTAJ WIĘCEJ

DATA URODZIN - WYDARZENIA 1939-08-28     DATA ŚMIERCI - KOŃCA WYDARZENIA 0000-00-00

Zamach bombowy w Tarnowie

Niemieckie akcje dywersyjne w 1939 roku

Jak powszechnie wiemy II wojna światowa rozpoczęła się ostrzałem Westerplatte 1 września 1939, ale mniej lub bardziej udane próby akcji dywersyjnych pojawiły się już wcześniej. Oto historia wydarzenia, które można uznać za początek niemieckiej agresji na Polskę. Był to zamach bombowy na tarnowskim dworcu kolejowym. Na początku była dywersja 24 sierpnia 1939 roku przez radiostację wrocławską popłynął w eter lakoniczny komunikat wygłoszony w języku niemieckim: „Herr Doktor Funk soll an die Arbeit gehen”. Był to znak dla grup dywersantów niemieckich, by przystępowali do planowanych wcześniej akcji, mających zdestabilizować strategiczne miejsca, w których operowała polska armia i przemysł. W Gliwicach przebywał wówczas Antoni Guzy, który przydzielony został do dywersji w Tarnowie. Na znak dany przez rozgłośnię spakował dwie walizki i ruszył w kierunku Małopolski. 28 sierpnia 1939 roku. Z Tarnowa wyjechały pociągi z...

CZYTAJ WIĘCEJ