WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

W dniach 5–7 czerwca 2026 roku stolica Australii Zachodniej gościła delegatów organizacji polonijnych uczestniczących w 58. Zjeździe Rady Naczelnej Polonii Australijskiej. Do Perth przybyło 38 działaczy polonijnych reprezentujących 24 organizacje członkowskie z całej Australii, aby wspólnie debatować nad najważniejszymi wyzwaniami i kierunkami rozwoju polonijnego życia społecznego. Gościem honorowym wydarzenia był Konsul Generalny RP w Sydney, Piotr Rakowski.

Zjazd rozpoczął się w piątkowy wieczór koncertem „Polskie impresje” („Polish Impressions”), przygotowanym przez Polonię WA. W sali Klubu im. Generała Władysława Sikorskiego w Bellevue zabrzmiały zarówno utwory muzyki klasycznej, jak i jazzowe interpretacje polskich przebojów.

W pierwszej części koncertu wystąpiły związane z Perth artystki: skrzypaczka Kasia Boccamazzo oraz sopranistka Magda Lisek. Kasia Boccamazzo, przy wsparciu swojej nauczycielki Helen Kruger, wykonała kompozycje Henryka Wieniawskiego, w tym słynną „Legendę” op. 17. Magda Lisek zaprezentowała pieśni Fryderyka Chopina, Mieczysława Karłowicza, Stanisława Moniuszki i Stanisława Wiechowicza, a także arię Mabel z operetki „Piraci z Penzance”. Artystkom akompaniował na fortepianie Glenn Hogue.

Druga część koncertu należała do artystów z Sydney – sopranistki Marty Nowickiej oraz pianisty Barneya Wakeforda. Publiczność usłyszała jazzowe interpretacje utworów z repertuaru Ewy Bem, Czesława Niemena i Marka Grechuty. Nie zabrakło również niespodzianki w postaci ludowej kołysanki „Aaa, kotki dwa”. Na bis Marta – przy wtórze widowni – zaśpiewała „Sen o Warszawie”.

Koncert został entuzjastycznie przyjęty przez licznie zgromadzoną publiczność. Widzowie doceniali zarówno wysoki poziom artystyczny wykonawców, jak i profesjonalne nagłośnienie oraz oprawę świetlną przygotowaną przez Barta Fostera. Scenę udekorowała firma Petal Polka, a poczęstunek zapewniła restauracja Polish Jar. Szczególne podziękowania skierowano do Klubu im. Gen. Władysława Sikorskiego, który w krótkim czasie podjął się organizacji wydarzenia po odwołaniu wszystkich imprez weekendowych w Domu Gubernatora Australii Zachodniej z przyczyn technicznych.

Głównym dniem Zjazdu była sobota. Oficjalne obrady oraz część warsztatowa odbyły się w Klubie im. Gen. Władysława Sikorskiego.

Po oficjalnym otwarciu Zjazdu modlitwę odmówił o. Tomasz Bujakowski OFM z Polskiego Rzymsko-Katolickiego Ośrodka w Maylands. Delegaci minutą ciszy uczcili pamięć zmarłych działaczy polonijnych. Uczestników powitali Karolina Cemka, Chargée d’affaires a. i. Rzeczypospolitej Polskiej w Związku Australijskim, która połączyła się z uczestnikami online, oraz Konsul Generalny RP w Sydney Piotr Rakowski.

Następnie przedstawiono raporty merytoryczne i finansowe Rady Naczelnej Polonii Australijskiej (w tym Funduszu Wieczystego Rady Naczelnej), sprawozdania Komisji Statutowej, Komisji Arbitrażowej oraz Komisji Rewizyjnej. Po prezentacji dokumentów odbyła się dyskusja nad ich treścią i przyszłymi kierunkami działania organizacji.

NAJWAŻNIEJSZE TEMATY DYSKUSJI

Znaczną część obrad poświęcono funkcjonowaniu Rady Naczelnej. Delegaci debatowali nad propozycjami zmian w statucie organizacji, a także nad zasadami wyboru członków prezydium, tak aby zapewnić reprezentację wszystkich nadrzędnych organizacji stanowych, w tym największych środowisk polonijnych w Wiktorii i Nowej Południowej Walii.

Omówiono również zasady wyboru reprezentantów Polonii australijskiej do organizacji światowych i instytucji współpracujących z Polonią. Aktualnie przedstawicielami Australii są m.in. Małgorzata Kwiatkowska w Radzie Polonii Świata, Henryk Kurylewski w Fundacji Polonii Świata, Bogdan Płatek, Adam Gajkowski i Hubert Błaszczyk w Radzie ds. Polonii i Polaków za Granicą przy Kancelarii Prezydenta RP, Małgorzata Kwiatkowska w Polonijnej Radzie Konsultacyjnej przy Marszałek Senatu RP oraz Zuzanna Kaczyńska w Młodzieżowej Radzie Polonijnej przy Marszałku Senatu RP.

Ważnym punktem programu była kwestia wsparcia przyszłych inicjatyw polonijnych. Szczególną uwagę poświęcono planom budowy siedziby Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej oraz możliwości pozyskania środków infrastrukturalnych. Przypomniano również o zaplanowanych na 18 października br. obchodach 35-lecia działalności Muzeum, które odbędą się w Klubie Polskim w Albion, w Melbourne.

EDUKACJA POLONIJNA I NOWA FUNDACJA

Pierwsze warsztaty poprowadziła – łącząc się online – Marianna Łacek OAM, prezes Zrzeszenia Nauczycieli Polskich w Australii, która przypomniała o kluczowej roli szkół polonijnych i nauczycieli w przekazywaniu języka oraz kultury młodemu pokoleniu Australijczyków polskiego pochodzenia.

Przedstawiła również działalność nowo powstałej Fundacji im. Elżbiety Raczkowskiej, której celem jest promowanie języka polskiego wśród młodzieży. Fundacja dysponuje kapitałem w wysokości 6 milionów dolarów australijskich. Środki z wypracowanych dochodów będą przeznaczane zarówno na wsparcie wszystkich uczniów zdających język polski na egzaminie maturalnym w Australii, jak i na nagrody dla maturzystów osiągających najwyższe wyniki ATAR. Powiernikiem fundacji zostało Zrzeszenie Nauczycieli Polskich w Australii zgodnie z wolą fundatora, Andrzeja Raczkowskiego, a zarządzanie fundacją powierzono firmie Equity Trustees.

SPIS ZBIORÓW ARCHIWALNYCH

Edward Dudziński, członek prezydium Rady Naczelnej, reprezentujący Australię Południową, opowiedział o inicjatywie prezydium polegającej na opracowaniu ogólnokrajowego, zbiorczego przeglądu/katalogu zbiorów archiwalnych znajdujących się w rękach społeczności polskiej w Australii – zarówno osób prywatnych i rodzin, jak i organizacji społecznych, parafii i klubów.

Stworzenie ogólnokrajowego przeglądu zasobów dokumentujących historię, kulturę i doświadczenia Polonii australijskiej ma również na celu określenie potrzeb związanych z ich ochroną i zachowaniem dla przyszłych pokoleń. Prelegent podkreślał, że projekt nie zakłada centralizacji ani przejmowania zbiorów, lecz jedynie sporządzenie ich opisu przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli i autonomii poszczególnych społeczności.

Ankieta dotycząca posiadanych zbiorów została rozesłana do organizacji polonijnych oraz udostępniona za pośrednictwem mediów społecznościowych Rady w pierwszej połowie 2026 roku. Pomimo znaczenia projektu, do wyznaczonego terminu 31 marca odzew był niewielki. W związku z tym uznano za zasadne wznowienie akcji informacyjnej oraz poszukiwanie nowych sposobów dotarcia do potencjalnych uczestników. Zaproponowano ponowne rozpowszechnienie ankiety, spotkania na platformie Zoom, promocję inicjatywy podczas wydarzeń i spotkań polonijnych, a także nawiązanie współpracy z klubami polskich seniorów, które mogą posiadać cenne informacje o istniejących zbiorach archiwalnych oraz osobach sprawujących nad nimi opiekę.

SPIS LUDNOŚCI 2026

Delegaci dyskutowali także o zbliżającym się australijskim spisie ludności, który odbędzie się w sierpniu br. Zarówno prezydium Rady Naczelnej, jak i Konsulat Generalny RP w Sydney zaapelowali do organizacji stanowych o aktywne włączenie się w kampanię informacyjną zachęcającą osoby polskiego pochodzenia do wskazywania swoich polskich korzeni w formularzach spisowych.

Podkreślano, że liczba osób deklarujących polskie pochodzenie ma realny wpływ na skalę wsparcia dla polskich inicjatyw w Australii, w tym na utrzymanie polskojęzycznych audycji w radiu SBS oraz dostępność tłumaczeń materiałów rządowych na język polski.

WOLONTARIAT MŁODZIEŻOWY

Henryk Kurylewski, wiceprezes Rady Naczelnej, przedstawił Korpus Młodzieżowego Wolontariatu Polonijnego – inicjatywę mającą na celu aktywizację młodych ludzi polskiego pochodzenia (w wieku 16–40 lat) mieszkających w różnych zakątkach globu.

Powołanie oddziału KMWP w Australii ma na celu dotarcie do młodzieży polonijnej, która nie jest jeszcze zaangażowana w działalność polonijną (np. nie należy do zespołów folklorystycznych czy harcerstwa) i która chciałaby poświęcić wolny czas i umiejętności na rzecz Polonii, wspierając różnorodne inicjatywy społeczne.

Po zakończeniu części warsztatowej delegaci wybrali gospodarza 59. Zjazdu Rady Naczelnej. Przyszłoroczny Zjazd odbędzie się w Melbourne i zostanie połączony z obchodami 65-lecia Federacji Polskich Organizacji w Wiktorii.

Sobotni wieczór upłynął pod znakiem integracji i prezentacji działalności lokalnych organizacji polonijnych. W Klubie Cracovia w Bennett Springs uczestników powitała prezes Klubu, Elżbieta Szczepanik, a prezes Polonia WA Anna Niedźwiadek poprowadziła część networkingową. Przedstawiciele organizacji z Perth zaprezentowali swoją działalność, a następnie głos zabrali działacze z innych stanów.

Spotkanie w gronie polonijnym stało się doskonałą okazją do wyróżnienia długoletnich działaczy polonijnych. Medale Rady Naczelnej Polonii Australijskiej otrzymało dwanaście organizacji społecznych i cztery osoby: Anna Niedźwiadek (WA), Włodzimierz Bilski (WA), Barbara Skóra (WA) i Ryszard Borysiewicz (NSW).

Szczególną atmosferę do integracji stworzyło odbywające się równolegle świętowanie Nocy Świętojańskiej. Śpiewano, tańczono, pieczono kiełbaski przy ognisku, a na stoiskach można było kupić polskie wypieki i produkty delikatesowe. Uczestnicy mogli spróbować także zapiekanek z Zapieksów oraz gofrów z Waffles On Wheels WA.

Niezapomnianym momentem był występ Zespołu Tanecznego „Kukułeczka”, którego tancerki wykonały taniec z wiankami i lampionami, wprowadzając uczestników w magiczny nastrój słowiańskiego święta.

Ostatnim punktem Zjazdu była niedzielna Msza Święta z procesją Bożego Ciała, która odbyła się w Polskim Rzymsko-Katolickim Ośrodku w Maylands. Po nabożeństwie delegaci zostali zaproszeni na wspólny obiad w sali parafialnej.

Justyna Tarnowska
redaktor Portalu Polonii w Wiktorii
przedstawiciel mediów polonijnych na 58. Zjeździe Rady Naczelnej

Zdjęcie tytułowe: uczestnicy 58. Zjazdu Rady Naczelnej Polonii Australijskiej,
Klub im. Generała Władysława Sikorskiego w Bellevue, 6 czerwca 2026 roku (fot. FB Polana Camp)
Zdjęcia: Marian Czepiel (Klub Sikorskiego), Jerzy Rudnicki (Klub Cracovia), FB Cracovia Club Inc,
FB Polana Camp, Bogdan Płatek

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: korespondencja dla PAI