WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

20 marca 2026 r. w Szkole Polskiej im. Jana III Sobieskiego przy Ambasadzie RP w Wiedniu odbyła się uroczystość otwarcia plenerowej wystawy „Kopalnia strajkuje”, połączona ze spotkaniem ze świadkami historii – górnikami uczestniczącymi w strajku w Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” w grudniu 1981 roku. Wydarzenie zostało zorganizowane w związku ze zbliżającą się 45. rocznicą tragicznych wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii Polski.

Prezentowana ekspozycja składająca się z 24 plansz została po raz pierwszy pokazana poza granicami Polski i bardzo się cieszymy, że mieliśmy w tym swój udział. Ukazuje zarówno szerokie tło historyczne – od kryzysu lat 70. i 80., przez narodziny „Solidarności”, aż po wprowadzenie stanu wojennego – jak i dramatyczny przebieg samej pacyfikacji oraz losy jej ofiar.

Na uroczystość przybyli licznie zaproszeni goście, reprezentujący środowiska dyplomatyczne, naukowe i polonijne, a także młodzież i harcerze. Wśród nich znaleźli się m.in.: Minister Pełnomocny, Konsul Generalny RP w Wiedniu dr Robert Filipczak, Prezes Forum Polonii Andrzej Lech, Prezes Związku Piłsudczyków Oddział Dunaj Wiedeń płk Mariusz Michalski, Natalie Kosch z Instytutu Slawistyki Uniwersytetu Wiedeńskiego, dyrektor Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Bratysławie Krzysztof Gruca, przedstawiciele Rady Rodziców oraz harcerze ZHP – Szczep „Gniazdo” w Wiedniu.

Uroczystość rozpoczęła się od oficjalnego powitania gości, którego dokonała Dyrektor szkoły, pani Hanna Kaczmarczyk, przywołując także słowa C. K. Norwida „Przeszłość to dziś, tylko cokolwiek dalej” i podkreślając znaczenie patriotycznego wychowania młodego pokolenia Polaków na emigracji. Następnie głos zabrał Minister Pełnomocny, Konsul Generalny RP w Wiedniu dr Robert Filipczak. W swoim niezwykle poruszającym wystąpieniu podzielił się osobistą refleksją na temat wprowadzenia stanu wojennego, ukazując jego znaczenie nie tylko w wymiarze historycznym, ale także osobistym.

Kolejnym punktem programu było wystąpienie pani Magdaleny Pelc - siostry zabitego górnika - Zbigniewa Wilka, które miało głęboko refleksyjny i emocjonalny charakter. Po nim zaprezentowano wzruszającą inscenizację poświęconą dziewięciu górnikom poległym w kopalni „Wujek”. Przedstawienie w sugestywny sposób przybliżyło ich sylwetki oraz wprowadziło uczestników w dramatyczne realia grudnia 1981 roku.

Uzupełnieniem tej części była projekcja filmu Agnieszki Świdzińskiej „Życiorys z bliznami”, który dopełnił historyczną i emocjonalną narrację spotkania. Następnie odbyło się spotkanie z bezpośrednimi świadkami wydarzeń – górnikami: Krzysztofem Pluszczykiem, Grzegorzem Budą oraz Franciszkiem Trójcą. Ich relacje, pełne autentyzmu i głębokich emocji, stanowiły jeden z najważniejszych momentów uroczystości.

Po ich wystąpieniach uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań, co stworzyło przestrzeń do dialogu i pogłębionej refleksji.

W wydarzeniu uczestniczył również Dyrektor Śląskie Centrum Wolności i Solidarności –Robert Ciupa oraz Karol Chwastek. Szczególnego znaczenia nabrała obecność gości z Polski – rodzeństwa jednego z poległych górników, Zbigniewa Wilka: Ewy Wilk oraz Jana Wilka, co nadało uroczystości wymiar osobistego świadectwa pamięci. Obecna była także Magdalena Pelc wraz z rodziną.

Szczególną radość i nadzieję budziła licznie zgromadzona publiczność, a zwłaszcza obecność młodzieży. Jak podkreślali sami górnicy, to właśnie dla młodego pokolenia przyjechali do Wiednia – aby dać świadectwo prawdy o wydarzeniach grudnia 1981 roku, opowiedzieć o cenie wolności oraz uświadomić, jak wielką wartością jest to, co dziś często uznajemy za oczywiste. Ich słowa stanowiły ważne przypomnienie, że wolność została wywalczona i okupiona najwyższą ofiarą życia.

Całości wydarzenia towarzyszyły słowa:
„Płoną znicze ku zabitych chwale,
nie przygasła nadzieja na potem” – które oddawały jego nastrój i podkreślały trwałość pamięci o ofiarach.

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: Szkoła Polska przy Ambasadzie RP w Wiedniu