WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

Jego patriotyzmu badacze upatrują w z dziewiętnastowiecznej legendzie powstańczej i snów romantyków o Wielkiej Niepodległej. Realizował go w szeregach Legionów Polskich i Wojsku Polskim stawiając czoła zagrażającym ojczyźnie totalitaryzmom.

Emil Fieldorf urodził się 20 marca 1895 roku w Krakowie. Był synem Andrzeja i Agnieszki, z domu Szwanda. Jego ojciec był maszynistą kolejowym. Ukończył siedem klas w III Gimnazjum Im. Jana Sobieskiego w Krakowie, a później kształcił się w seminarium nauczycielskim. W 1910 wstąpił do Związku Strzeleckiego. Ukończył szkołę podoficerską. W sierpniu 1914 roku zgłosił się na ochotnika do I Brygady Legionów. Był podoficerem w IV i III batalionie.

W wieku 17 lat zgłosił się na ochotnika do Legionów Polskich i walczył na froncie rosyjskim. W armii pozostał niemal do samej śmierci. We wrześniu 1939 roku był dowódcą 51 Pułku Strzelców Kresowych im. Giuseppe Garibaldiego. Po przegranej bitwie pod Iłżą, w cywilnym ubraniu starał się przedostać do Francji. Został jednak zatrzymany na granicy słowackiej i umieszczony w obozie internowania. Zdołał stamtąd uciec. Do Francji dotarł w 1940 roku. Tam przeszedł kursy sztabowe i został awansowany do stopnia pułkownika. Następnie służył w Londynie, by w końcu znów znaleźć się w Warszawie jako emisariusz polskiego rządu i naczelnego wodza. Na okupowanych ziemiach służył w Związku Walki Zbrojnej, następnie został dowódcą Kedywu AK (Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej). To właśnie on wydał rozkaz likwidacji gen. SS Franza Kutschery.

W kwietniu 1944 roku Fieldorf otrzymał rozkaz utworzenia tajnej organizacji o kryptonimie „Nie”. Miała ona działać na ziemiach polskich zajętych przez Armię Czerwoną. Podczas powstania warszawskiego „Nil” został mianowany na stopień generała brygady. 7 marca 1945 roku wpadł w ręce NKWD. Śledczy nie rozpoznali go. Być może właśnie dzięki temu został przy życiu. Gen. Fieldorf pod fałszywym nazwiskiem trafił na Ural. W sumie przeszedł przez trzy obozy pracy. Do kraju powrócił dopiero jesienią 1947 roku. Zrezygnował ze służby w konspiracji, a kilka miesięcy później, korzystając z amnestii, ujawnił się nowym władzom. Trzy lata później siedział już w areszcie śledczym na Koszykowej w Warszawie. Był torturowany psychicznie i fizycznie. Miał się przyznać do tego, że będąc żołnierzem AK wydawał wyroki śmierci na sowieckich partyzantów.

„Nil” miał szansę się uratować, ale nie chciał pójść na współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa. W kwietniu 1952 roku, po sfingowanym procesie, został skazany na karę śmierci przez powieszenie. „Biorąc pod uwagę olbrzymi ciężar zbrodni, sąd uznał za niezbędne całkowite wyeliminowanie oskarżonego ze społeczeństwa” – można przeczytać w sentencji wyroku.

Pułkownik Julia Brystygierowa, były dyrektor Departamentu V MBP, powiedziała o gen. Auguście Emilu Fieldorfie: „To był człowiek nie do złamania. Mimo to mógł żyć. Ale moi koledzy nie wytrzymali. Im się bardzo spieszyło. [...] Zagrali z generałem w otwarte karty. Wiedzieli, że taki fachman jak »Nil« nie da się wykorzystać w ciemno. [...] Gdy Fieldorf zdecydowanie odrzucił propozycję współpracy, sprawa stała się groźna dla bezpieczeństwa ludzi biorących udział w grze. W pewnym momencie »Nil« wiedział za dużo, aby żyć. Musiał umrzeć. Pozostało tylko uzgodnić szczegóły, w jaki sposób usunąć generała z tego świata".

W kwietniu 1952 r. na rozprawie niejawnej Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy skazał generała na karę śmierci – na podstawie fałszywych oskarżeń o współpracę z okupantem niemieckim i wydawanie terenowym „Kedywom" rozkazów likwidowania partyzantów radzieckich i działaczy lewicowych – zgodnie z dekretem o wymiarze kary dla zbrodniarzy hitlerowskich i zdrajców narodu polskiego. Nie uwzględniono wyjaśnień Fieldorfa, nie powołano wskazanych przez niego świadków i ekspertów. 24 lutego 1953 r. gen. „Nil" został powieszony w więzieniu mokotowskim. Był najwyższym rangą żołnierzem AK, który padł ofiarą zbrodni sądowej okresu stalinowskiego.

Pięć lat później Generalna Prokuratura umorzyła postępowanie karne wobec generała z powodu braku dowodów winy. Dopiero po upływie 36 lat od śmierci „Nila", w 1989 r., Prokurator Generalny PRL przyjął, „iż podstawą umorzenia jest stwierdzenie, że August Emil Fieldorf nie popełnił zarzucanego mu czynu, [...] nie dopuścił się zarzuconej mu zbrodni i był całkowicie niewinnym".

Miejsce spoczynku generała Fieldorfa jest do tej pory nieznane. W 1958 roku "Nil" został zrehabilitowany. Odznaczono go czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Virtuti Militari V Klasy, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta.

August Emil Fieldorf "Nil" w DZIALE HISTORIA-KULTURA PAI

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.