1920-02-10 0000-00-00
Obraz Juliana Fałata
Czy znasz ten obraz? to "Zaślubiny z morzem" Juliana Fałata. Artysta był świadkiem uroczystości 10 lutego 1920 r. w Pucku, kiedy gen. Józef Haller wrzucił do Bałtyku platynowy pierścień.
Kompozycja przedstawia widziane od strony morza zamarznięte wody zatoki, nabrzeża w porcie w Pucku i zebranych tam uczestników uroczystości: dostojników cywilnych i wojskowych, oddziały kawalerii i tłum cywilów. Ponad zgromadzonymi powiewa biało-czerwona flaga. Całą scenę zdają się obserwować wyłaniające się z wody na pierwszym planie bóstwa morskie z mitologii greckiej – Posejdon i Salacja, a za nimi coś, co przypomina kałamarnicę.
Obraz Juliana Fałata „Zaślubiny Polski z morzem” przez wiele dziesięcioleci pozostawał w zapomnieniu. Dzieło znajdowało się w rękach prywatnych, nie pojawiało się na wystawach i było nieznane szerszej publiczności. W publikacjach poświęconych twórczości Juliana Fałata widnieją jedynie suche wzmianki, że namalował on obraz poświęcony Zaślubinom, ale nic nie wspominano o technice, skali ani losach tego dzieła. Dlatego kiedy w czerwcu 2015 roku pojawiło się ono w ofercie jednego ze stołecznych domów aukcyjnych o jego nabycie postarało się Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku.
Generał Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych, Stanisławem Wojciechowskim oraz nową administracją Województwa Pomorskiego 10 lutego 1920 przybył do Pucka, gdzie dokonał historycznych zaślubin Polski z morzem. Tego dnia została odprawiona msza święta dziękczynna, celebrowana przez dziekana polowego ks. Antoniego Rydlewskiego. Kazanie wygłosił kapelan wojskowy frontu pomorskiego ks. Józef Wrycza. Podczas uroczystości poświęcono Banderę Polską, którą porucznik marynarki Eugeniusz Pławski wraz ze starszym marynarzem Florianem Napierałą podnieśli na maszcie na znak objęcia przez Polską Marynarkę Wojenną służby na Bałtyku. Oddano 21 salw armatnich. Rybak kaszubski, szyper Jakub Myślisz, przekazał symbolicznie straż w ręce polskiego marynarza. Aktu zaślubin dokonał gen. Józef Haller wrzucając platynowy pierścień – zakupiony przez polskich gdańszczan – w fale morza. W dniu tym Zatoka Pucka była zamarznięta, co Kaszubi uważali za dobry znak.
Malarz i pedagog, jeden z najwybitniejszych artystów polskich przełomu XIX i XX wieku, członek polskich i europejskich stowarzyszeń twórczych oraz Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie, wielokrotnie odznaczany medalami na wystawach międzynarodowych. Studiował malarstwo u Władysława Łuszczkiewicza i Leona Dembowskiego w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie (1868-71 i 1881) i w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium u Alexandra Strähubera i Johana Leonhardta Raaba (1877-80). Po studiach spędził kilka miesięcy w Rzymie, w 1884 roku był w Paryżu i w Hiszpanii, a w 1885 roku odbył podróż morską dookoła świata. W 1886 roku podczas polowania u ks. Radziwiłłów w Nieświeżu poznał późniejszego cesarza Niemiec Wilhelma II, dla którego następnie w latach 1886-95 pracował w Berlinie jako malarz nadworny. W latach 1894-96 współpracował z Wojciechem Kossakiem przy panoramie „Berezyna”. W 1895 roku został powołany na stanowisko dyrektora Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, w której gruntownie zreformował system nauczania, przekształcając tę uczelnię w nowoczesną Akademię Sztuk Pięknych (1900 r.). Do roku 1910 był rektorem Akademii. W okresie 1919-1921 mieszkał w Toruniu, gdzie założył Konfraternię Artystów. Po przejściu na emeryturę osiadł w miejscowości Bystra k. Bielska. Znakomity akwarelista, malował także olejno. We wcześniejszym okresie tworzył w konwencji realistycznej, z czasem rozjaśnił i wzbogacił paletę, a w akwarelach wprowadzał rozlaną plamę barwną. Zasłynął jako malarz scen myśliwskich rozgrywających się najczęściej w zimowej scenerii; malował też pejzaże, wiejskie sceny rodzajowe, portrety, widoki miejskie.
Julian Fałat w DZIALE HISTORIA-KULTURA PAI
Wszelkie materiały zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.