1914-08-01     1995-02-16

Ewa Odachowska

Polska lekarka w Chile

Była prawnuczką brata Ignacego Domeyki - polskiego geologa i inżyniera górnictwa, badacza Ameryki Południowej. W Szarych Szeregach aktywnie uczestniczyła w konspiracji jako łączniczka i sanitariuszka brała udział w Powstaniu Warszawskim. W 1948 roku wyemigrowała do Chile gdzie po nostryfikacji dyplomu medycznego została lekarką w szpitalach w Santiago de Chile, specjalizując się w ginekologii. Współzałożycielka Koła Polskiego im. Jana Pawła II, które miało na celu promowanie kultury polskiej i języka oraz integrację Polaków zamieszkujących Chile.

Ewa Odachowska urodziła się 1 sierpnia 1914 r. w Niedźwiadce w powiecie Nowogródzkim, który był majątkiem rodziny Domeyków, jako córka Kazimierza Odachowskiego i Hanny Pohl (urodził się tam w 1802 r. sam Ignacy Domeyko).

Ojciec umarł kiedy Ewa była jeszcze bardzo mała. Razem z matką wyjechała do Nowopolu, gdzie matka miała majątek. W dalszej kolejności przeprowadziły się one do Warszawy. Po maturze pracowała w biurze zajmującym się emigracją polskich rolników do Ameryki Południowej. Latała na szybowcach – doszła do kategorii ”C”, skakała ze spadochronem. Został przyjęta na studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, które miała rozpocząć na jesieni 1939 r.

1 września 1939 r. została wezwana przez kierownika biura, w którym pracowała i otrzymała polecenie pracy w gmachu Rady Ministrów do wykonywania specjalnych zleceń. Zlecenia miała zachowywać w pamięci, ewentualnie robić niezbędne notatki własnym szyfrem. Następnie zgłosiła się na punkt organizacyjny patroli sanitarnych dla ludności cywilnej. Po kilku dniach patrol, w którym działała został wcielony do 360. pułku piechoty, zorganizowanego z jednostek, które wycofały się spod Poznania.

Po wrześniowej kapitulacji wstąpiła do konspiracji. Była łączniczką, przenosiła ustne polecenia, gazetki, a czasem rewolwer i naboje. Pod płaszczykiem Szkoły Masażu doktora Zaorskiego rozpoczęła studia medyczne. Podczas Powstania Warszawskiego była sanitariuszką. Po upadku Powstania została wywieziona razem z mężem Markiem na przymusowe roboty do Niemiec. Uciekli stamtąd przez Ren do Szwajcarii.

Po wojnie przedostała się do Anglii. W „Paderewski Hospital” w Edynburgu ukończyła studia medyczne, rozpoczęte w okupowanej Warszawie.

Do Chile wyemigrowała w 1948 r. Pracowała najpierw jako bibliotekarka w szpitalu psychiatrycznym i nostryfikowała dyplom. Po nostryfikacji dyplomu pracowała w szpitalach José Joaquin Aguirre i San Juan de Dios w Santiago, specjalizując się w ginekologii. W 1980 r. razem z Marianem Kwiatkowskim założyła Koło Polskie im. Jana Pawła II, promujące kulturę i język polski. Była jedną z tych osób, która miała dar integrowania ludzi, potrafiła bezinteresownie pomagać i troskliwie pielęgnować pamięć o Polsce i Polakach.

Do historii przeszły słynne spotkania organizowane w jej ogrodzie "pod kasztanem", w nie istniejącym już domu przy Plaza Egana w Santiago. Po przejściu na emeryturę mieszkała w La Serenie, miejscowości położonej prawie 500 km na północ od Santiago de Chile, sąsiadującej z miastem Coquimbo, w domu swojego syna Piotra Paleczek, geologa.

Do Chile na kilka lat przyjechała jej mama. Mieszkający tu Polacy bardzo się z nią zżyli, nazywali ją „Babuleńką”. Brała czynny udział w życiu Polonii, była wesoła, rozmowna i towarzyska. Wszyscy ją lubili.

Zmarła w wieku 101 lat 16 lutego 2016 r. w Coquimbo w Chile.

Wspomnienia Ewy Odachowskiej zostały opublikowane w książkach:

Pamiętajcie, com Wam mówiła…, wydanej przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” w 2003 r. w Warszawie i „Leyendas de la lejana Polonia”, wydanej przez Ediciones Rumbos w 1997 r. w Santiago.
Na fali historii Wspomnienia Polaków w Chile, Tekst i opracowanie: Aleksandra Pluta Ambasada RP w Chile https://issuu.com/tende/docs/na_fali_historii_horas_10_00

Odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej za wybitne zasługi w działalności polonijnej – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 16 lutego 1995 r.