WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

Stawiał pytania o moralność, zasady postępowania, pokazywał niedoskonałości obowiązujących norm społecznych i kulturowych. W jego sztukach spotykali się z jednej strony słabi, niezdolni do praktycznego działania intelektualiści, a z drugiej strony ludzie prości - chamy, bez klasy, prymitywni, interesowni. Jak to w życiu. Krytycy mówią, że jego twórczość wyprzedzała swoje czasy. Jego świat jest światem zniekształconym. Postacie przybierają groteskowe modele, absurd służy do stawiania społecznych diagnoz. Choć zabawnych, to bezwzględnych i bolesnych. Taki był Sławomir Mrożek. Pożegnaliśmy go na zawsze 13 lat temu.

Jak postrzegał świat?. Bardzo proszę - oto próbka: "Historia świata jest historią brutalnego ucisku kobiet, dzieci, artystów przez mężczyzn… Nie lubię męskości… Określenie „zniewieściały” jest w gruncie rzeczy określeniem pochlebnym. Oznacza ono, że dany osobnik często się myje, nie lubi zabijać ludzi, zdolny jest do współczucia, nie lubi wrzeszczeć i pchać się, żeby udowodnić swoją ważność. Kobiety znają wartość życia ludzkiego, nie tylko dlatego, że rodzą ludzi, ale także dlatego, że ich wychowują i wiedzą, jaka to męka, odpowiedzialność i wysiłek. Mężczyźni nie wychowują dzieci, w najlepszym wypadku na pierwszego oddają na ten cel pewną ilość pieniędzy. Nic dziwnego, że potem masakra może wydać im się zajęciem nie tylko lubym, ale i pożytecznym."

Odbierając w marcu 2012 roku doktorat honoris causa w Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Mrożek powiedział, że niepokoi go tempo, w jakim zmienia się świat. "Coraz bardziej w tempie zatrważającym, przyznaję, że cierpię na tym, bo ja już się schylam ku starości" - powiedział. Mieszkał wtedy - ze względuna stan zdrowia - w Nicei. Ostatni raz Mrożek odwiedził Polskę w czerwcu 2013 roku - wziął udział w premierze swej najnowszej sztuki "Karnawał, czyli pierwsza żona Adama" w Teatrze Polskim w Warszawie. To nowa sztuka Mrożka przedstawiona publiczności po 13 latach przerwy w pisaniu dramatów. Ostrośc pióa jak się przekonali widzowie nic na tym nie ucierpiała.

Sławomir Mrożek zmarł 15 sierpnia 2013 r. w Nicei. Miał 83 lata. Śmierć dopadła go niespodziewanie – jeszcze tydzień wcześniej dzwonił do Warszawy, by osobiście potwierdzić swój przyjazd we wrześniu do Lusławic, gdzie miał odebrać honorowe członkostwo ZAiKS-u. Pochowany został w Panteonie Narodowym w Krakowie.

"Każdemu neurotykowi, który stale się trapi swoim nędznym losem, polecam napisanie sztuki i wystawienie jej w teatrze" - komentował swoje dramatopisarstwo. Od lat 60. twórczość Mrożka należy do repertuaru teatrów na całym świecie. Stał się klasykiem dramatu współczesnego, a festiwale jego twórczości odbyły się w Amsterdamie (1988), Krakowie (1990) i Sztokholmie (1991). Wniosek więc tego taki, że pisanie ma sens, tylko ten talent... niestety nie jest dany każdemu.

Zawsze jednak można zacząć od wątpliwości, tak jak nasz bohater: "Urodziłem się 29 czerwca 1930 roku. Nie pamiętam, jak to się stało, i muszę tylko w to wierzyć. Zapytany przed sądem, czy urodziłem się rzeczywiście, nie mógłbym przysiąc, bo osobiście niczego sobie nie przypominam. Jeżeli istnieje jakieś inne życie po śmierci, prawdopodobnie tak samo nie będę pamiętał mojego umierania. Trochę to smutne, bo to znaczy, że ani tego, że jesteśmy, ani tego, że nas nie ma, nie możemy być pewni."

To tylko niewielki fragment jego życiorysu. Polecamy pełny w dziale historia Polonijnej Agencji Informacyjnej.

Źródło fot. Danuta Matloch/MKiDN

Sławomir Mrożek w DZIALE HISTORIA-KULTURA PAI

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.